José Rizal

Originele Engelstalige tekst van : Cory Sorio, A Tribute To A Great Hero

Adios, Patria adorada, region del sol querida,
Perla del Mar de Oriente, nuestro perdido eden,
A darte voy, alegre, la triste, mustia vida;
Y fuera mas brillante, mas fresca, mas florida,
Tambien por ti la diera, la diera por tu bien...

 

De avond van 30 december 1896 schreef José Rizal zijn Ultimo Adios.  Een 19de eeuws Spaanstalig meesterwerk.  De volgende morgen bij het krieken van de dag stond hij voor het vuurpeloton en stierf.  Hij stierf als martelaar voor het Filippijnse volk in hun strijd voor gerechtigheid tijdens de Spaanse bezetting.

 

Dr. Jose Protacio Rizal werd geboren in Calamba, Laguna op 19 juni 1861.  Zijn vader huurde grond van de Dominikanen en verbouwde voornamelijk suikerriet.  Zijn vader was van Filippijns-Chinese afkomst.  Zijn intellectuele en morele ontwikkeling werd sterk beïnvloed door zijn moeder, Teodora Alonso, evenals de leer van de Katholieke Kerk.

 

Al van jongs af aan begon Rizal interesse te vertonen voor de poëzie, hij schreef zijn eerste gedicht op 8-jarige leeftijd.  In 1877 op 16-jarige leeftijd studeerde hij af met de hoogste onderscheiding aan het Atheneum (Ateneo) van Manilla.  In 1882 vertrok hij naar Spanje om er zijn geneeskundige studies verder te zetten welke hij aan de  University of Santo Tomas in Manila begonnen was.  Op de leeftijd van 24 had hij reeds enkele doctoraten achter de rug en was bijgevolg licenciaat  in de Filisofie en in de Letteren en licentiaat in de geneeskunde aan de Universidad Central de Madrid.  Hij heeft nooit zijn MD behaald gezien hij er het nut niet van inzag.

 

Nadien begon hij nogal vrij intens te reizen, hij woonde colleges bij aan de universiteiten van Parijs, Heidelberg, Leipzig, Berlijn, Wenen.  Zij zette zijn studies verder in verscheidene richtingen zoals etnologie en antropologie.  Buiten Tagalog, Malayan en Spaans sprak Rizal bovendien nog zeven Europese talen, plus Grieks, Chinees, Japans, Sanskriet, Hebreeuw en Arabisch.  Genius op verschillende vlakken, als novellist, linguïst, antropoloog, bioloog, zooloog, beeldhouwer, schilder, journalist and illustrator.

Met het oog op politieke, sociale hervormingen en de onderrichting van zijn landgenoten publiceerde hij tal van nationalistische en revolutionaire werken in Europa.  Zijn Noli Me Tangere werd in Berlijn gepubliceerd in 1887.  Een werk dat de uitbuiting door de Spaanse bezetter aanklaagt.   Gedenkplaat in de Henegouwstraat in Gent

 

In 1891 publiceerde hij in Gent (België) zijn El Filibusterismo, een vervolg op zijn eerste boek.  Hij schetst het onrecht waar de Filipinos onder te lijden hebben, het tragische verhaal handelt over een man die kost wat kost zijn bezetter wil bevechten in om het even welke mogelijkheid.  Beide werken zorgden voor heel wat weerstand bij de Spaanse overheden van destijds en werden als gevolg nooit wereldwijd verspreid. 

 

In 1890 editeerde hij het werk van Antonia Morga, het  Sucesos de las Islas Filipinas.  Een historisch werk welk bewees dat voor de komst van de Spanjaarden er wel degelijk een waardige civilisatie bestond.  Samen met M.H. del Pilar en met Gaciano Lopez Jaena organiseerde hij de Propaganda Movement en publiceerde een krant, La Solidaridad.  Hij gebruikte zijn pen om nog maar eens het onrecht en de noodzakelijke hervormingen van het Spaanse regime aan te klagen.  Hun politiek standpunt welke ze in de krant uitten omvatte om de Filippijnen om te vormen tot een provincie binnen Spanje, een vertegenwoordiging in de Spaanse rechtbanken, de vervanging van de Spaanse Broeders door Filippijnse priesters, vrijheid van meningsuiting en gelijkheid van Filipinos en Spanjaarden voor de wet.  Onbekommerd om zijn persoonlijke veiligheid en desondanks de talloze waarschuwingen van zijn vrienden en familieleden keerde hij in 1892 terug naar de Filippijnen.  Hij stichtte er het La Liga Filipina en benadrukte dat het een burgerlijke en  economische vereniging was die moest instaan voor de scholing, de landbouw en de handel, verenig het volk voor het gezamenlijk welzijn, zich te verdedigen tegen het geweld en het onrecht, te studeren en de hervormingen door te voeren.  De Spaanse overheden vonden dat de organisatie de macht wou overnemen en begon een zoektocht naar de leden.  Rizal werd op 7 juli 1892 gearresteerd en verbannen naar Dapitan, Mindanao.  Tijdens zijn ballingschap begon hij daar ook van alles te ondernemen, hij startte wetenschappelijk onderzoek, zocht fondsen voor de school en het ziekenhuis.  In 1896, de Katipunan geleid door Andres Bonifacio, lanceerde een revolutie tegen Spanje.  Hoewel Rizal geen aandeel had tot deze rebellie veroordeelde een militaire rechtbank hem tot aanzetten van rebellie en sedation. 

 

"On this centennial anniversary of Rizal's death, we salute a great Filipino, who lived fully, loved selflessly, gave of himself generously; a strong advocate of non-violent reforms for equal rights, education and liberty. In his own words, he said, I have perceived a little light and I believe it is my duty to show it to my countrymen."

Yo muero, cuando veo que el cielo se colora,
Y al fin anuncia el dia, tras lobrego capuz;
Si grana necesitas, para tenir tu aurora,
!Vierta la sangre mia, derramala en buen hora,
Y dorela un reflejo de su naciente luz!

Mi Patria adorada, dolor de mis dolores,
Querida Filipinas, oye de postrer adios.
Ahi, te dejo todo: mis padres, mis amores.
Voy donde no hay esclavos, verdugos ni opresores;
Donde la fe no mata, donde el que reina es Dios.

 

Top of page

© 2004 users.pandora.be/pinoy-pinay, All rights reserved

10/04/2009