11.11.11 blijft hameren op gevaren van privatisering door Ruud Goossens

'Overheid moet water in handen houden'

Net zoals in 2003 focust 11.11.11 in zijn campagne op de gevaren die verbonden zijn aan de privatisering van watervoorziening. Als het van de koepel van de Vlaamse Noord-Zuidbeweging afhangt, wordt het Belgische model, zonder privé-inmenging, naar de rest van de wereld geëxporteerd. 'Iedereen heeft hier toegang tot water en de kwaliteit is uiterst goed', zegt campagneverantwoordelijke Bogdan Vandenberghe. 'Bij ons is nog niemand omgekomen van dorst of cholera.'

Brussel

Eigen berichtgeving

Ruud Goossens

Vorig jaar haalde 11.11.11 een recordopbrengst van meer dan 5,5 miljoen euro op met een campagne tegen de privatisering van water. Deze keer probeert de koepel van de Vlaamse Noord-Zuidbeweging het even goed en liefst nog beter te doen met een inventieve actie rond hetzelfde thema. 'Wat zou u drinken als u geen water kon betalen?', staat er bijvoorbeeld bij een foto van een vrouw die met een rietje uit de riool drinkt. "Over de Tobin-taks hebben we ook meer dan één jaar campagne gevoerd", klinkt het bij Bogdan Vandenberghe van 11.11.11. "Om je boodschap echt te laten doordringen en resultaten te boeken, moet je minstens twee jaar volhouden."

Die resultaten zijn niet alleen in cijfers te vatten, al blijft het inzamelingswerk van alle 11.11.11-vrijwilligers een cruciaal element in de campagne. Tenzij u zich opsluit in de loge van RSC Anderlecht, is de kans bijzonder groot dat u morgen of dit weekend een vrijwilliger tegen het lijf loopt. Maar 11.11.11 voert ook een politieke strijd. "We willen dat België een standpunt inneemt tégen een opname van water in het Gats-akkoord (over handel in diensten, RG)", klinkt het. Binnen de wereldhandelsorganisatie liggen er immers voorstellen op tafel om de zuiderse watermarkt open te stellen voor privé-bedrijven. Ook de Wereldbank en het Internationaal Monetair Fonds zijn voorstanders van zo'n operatie, omdat derdewereldlanden het volgens hen niet kunnen redden zonder de inbreng van privé-geld.

In het Belgisch parlement wordt er momenteel gepraat over een ontwerpresolutie van SP.A-fractieleider Dirk Van der Maelen om water uit het Gats-akkoord te houden. Een meerderheid is daar nog niet voor gevonden. Precies honderd gemeentes keurden de afgelopen maanden al wel een motie goed waarin drinkwater een mensenrecht genoemd wordt en de liberalisering van watervoorziening wordt afgewezen. "We hebben geen dogma's tegen privatisering, maar water kun je niet aan de vrije markt uitbesteden", zegt Vandenberghe. "De overheid moet de touwtjes in handen houden en de kwaliteit garanderen. Anders loopt het mis."

Daarvoor verwijst 11.11.11 naar de situatie in de Filippijnen, waar men tot een privatisering overging in 1997. Niet geheel onterecht, zou je op het eerste gezicht denken, want de regering kon de watervoorziening zelf niet langer garanderen. "De toestand was inderdaad slecht", aldus Vandenberghe, die onlangs samen met onder anderen Antwerps burgemeester Patrick Janssens naar de Filippijnen trok. "In West-Manila was er tot 1997 gemiddeld slechts 16 uur per dag drinkwater en had maar 67 procent van de bevolking toegang tot dat water. Bovendien kwam 58 procent van het water ook nooit ter plekke. Het waren toen de argumenten voor een privatisering, met tal van mooie beloftes, maar in 2002 is de beschikbaarheid nog gedaald tot minder dan 16 uur per dag, gaat er nóg meer water verloren én is de prijs meer dan verdubbeld. Dat is dus nog veel erger."

Ook in Zuid-Afrika is de bevolking allesbehalve enthousiast over de privatiseringsexperimenten, bijvoorbeeld in de stad Nelspruit. Sinds de watervoorziening er overging in privé-handen, betaalt de bevolking er zes keer meer. Bovendien werkt de watermaatschappij er met 'waterkaarten': als je kaart op is, komt er geen water meer uit de kraan. Ook in de rest van het land loopt het niet goed: bij bijna 10 miljoen mensen werd het water al afgesloten. Nadat duizenden mensen op vervuild rivierwater waren overgeschakeld, brak er in 2000 een cholera-epidemie uit die aan 300 mensen het leven kostte.

In heel wat andere landen leidt de tussenkomst van privé-bedrijven ook al niet tot prijsdalingen. In Bolivië heeft de overheid de bedrijven, na protest van de bevolking, bedankt voor (niet-)bewezen diensten. In Uruguay besliste de bevolking dan weer via een referendum dat de watervoorziening weer in overheidshanden terecht moet komen. "Nu sponsort de Wereldbank die privé-bedrijven die de watervoorziening overnemen", zegt Vandenberghe. "Het zou beter zijn dat dat geld bij de overheid terechtkomt. Anders wordt de bevolking de dupe."

10/11/2004

Bron : De Morgen

Archief - Home